محصولات کنجاله ها

کنجاله چیست و چگونه تولید می‌شود؟

کنجاله به ماده‌ی جامدی گفته می‌شود که پس از استخراج روغن از دانه‌های روغنی (مثل کلزا، آفتابگردان، پنبه، گلرنگ یا کنجد) باقی می‌ماند؛ یعنی همان بخشی از دانه که روغنش گرفته شده، اما پروتئین، فیبر و بخشی از مواد معدنی دانه هنوز در آن باقی است. به همین دلیل کنجاله یک محصول جانبی صنعت روغن‌کشی محسوب می‌شود، نه یک محصول کشاورزی مستقل، و کیفیت آن مستقیماً به کیفیت دانه‌ی اولیه و دقت فرآیند روغن‌کشی وابسته است.

انواع کنجاله و تفاوت پروفایل اسید آمینه آن‌ها

هر نوع کنجاله از نظر ترکیب اسیدهای آمینه محدودکننده، نقطه‌ضعف و نقطه‌قوت متفاوتی دارد که انتخاب آن را در جیره تعیین می‌کند. کنجاله کنجد و کنجاله جوانه ذرت هر دو از نظر متیونین غنی هستند اما از نظر لیزین ضعیف عمل می‌کنند، در حالی‌که کنجاله آفتابگردان و کنجاله گلرنگ برعکس، لیزین قابل‌قبولی دارند ولی از متیونین فقیرند. کنجاله تخم پنبه هم با وجود پروتئین بالا (حدود ۴۰ درصد)، به دلیل وجود ماده‌ای به نام گوسیپول باید با احتیاط و در سطح محدود، به‌خصوص در جیره‌ی طیور و دام‌های جوان، استفاده شود. به همین دلیل در بسیاری از فرمول‌های جیره، چند نوع کنجاله در کنار هم به کار می‌رود تا نقاط ضعف اسید آمینه‌ای یکدیگر را جبران کنند.

کاربرد کنجاله در جیره دام و طیور

کنجاله‌ها عمدتاً به‌عنوان منبع اصلی پروتئین جیره استفاده می‌شوند و نقششان مکمل کردن غلات (مثل ذرت و جو) است که خودشان منبع خوبی از انرژی هستند اما پروتئین کافی ندارند. در گاو شیری، کنجاله به حفظ تولید شیر و رشد بافت عضلانی کمک می‌کند؛ در طیور، به رشد پر و تولید تخم‌مرغ؛ و در دام‌های پرواری، به افزایش وزن و کیفیت گوشت. انتخاب نوع کنجاله معمولاً بر اساس نوع دام، در دسترس بودن در منطقه و تناسب قیمت با سایر منابع پروتئینی انجام می‌شود، نه صرفاً بالاترین درصد پروتئین.

میزان مصرف کنجاله در جیره

میزان دقیق مصرف بین انواع کنجاله تفاوت زیادی دارد و نمی‌توان یک عدد ثابت برای همه‌ی آن‌ها در نظر گرفت؛ برای مثال کنجاله‌هایی مثل کنجد و کلزا که پروتئین بسیار بالایی دارند، معمولاً در سهم کمتری از جیره جای می‌گیرند، در حالی‌که کنجاله‌هایی مثل گلرنگ پوسته‌دار به دلیل فیبر بالا و پروتئین پایین‌تر، سهم متفاوتی می‌گیرند یا اصلاً برای طیور استفاده نمی‌شوند. تعیین دقیق درصد مصرف هر نوع باید متناسب با بقیه‌ی اجزای جیره، نوع و سن دام، و با مشورت متخصص تغذیه انجام شود؛ مصرف بیش از حد هرکدام، به‌خصوص کنجاله تخم پنبه به دلیل گوسیپول، می‌تواند به‌جای فایده، به دام آسیب برساند.

نگهداری کنجاله چگونه باید باشد؟

کنجاله‌های فشاری که روغن باقی‌مانده‌ی بیشتری دارند، به دلیل همین چربی نسبت به کنجاله‌های حلالی مستعدتر به تندشدن (اکسیداسیون روغن) هستند و باید در انباری خنک، خشک و دور از نور مستقیم نگهداری شوند تا عمر نگهداری‌شان کوتاه‌تر نشود. رطوبت بالای محیط انبار هم برای همه‌ی انواع کنجاله، صرف‌نظر از روش فرآوری، خطر رشد کپک و افت کیفیت پروتئین را افزایش می‌دهد. به همین دلیل توصیه می‌شود خرید کنجاله متناسب با نیاز مصرف نزدیک انجام شود، نه ذخیره‌سازی طولانی‌مدت، به‌خصوص برای انواع فشاری.

چرا کنجاله گلرنگ پوسته‌دار برای طیور توصیه نمی‌شود؟

کنجاله گلرنگ به دو شکل پوسته‌دار و بدون‌پوسته در بازار عرضه می‌شود که تفاوت زیادی در کیفیت آن‌ها ایجاد می‌کند. نوع پوسته‌دار حاوی حدود ۴۵ درصد فیبر خام است، چون پوسته‌ی دانه که عمدتاً غیرقابل‌هضم است در محصول باقی می‌ماند؛ همین موضوع باعث می‌شود این نوع بیشتر برای نشخوارکنندگان مناسب باشد، نه طیور که دستگاه گوارش آن‌ها توانایی هضم فیبر بالا را ندارد. اگر در فرآیند تولید، پوسته از دانه جدا شود، محصول نهایی پروتئین متمرکزتر و فیبر بسیار کمتری خواهد داشت و برای جیره‌ی طیور هم قابل‌استفاده می‌شود؛ پیش از خرید کنجاله گلرنگ، حتماً بررسی کنید کدام نوع را تهیه می‌کنید.

مشخصات و مقایسه‌ی انواع کنجاله

قیمت انواع کنجاله را با هم مقایسه کنید

چون قیمت هر نوع کنجاله مستقل از بقیه حرکت می‌کند و به عواملی مثل وابستگی به ارز و روش فرآوری بستگی دارد، پیش از نهایی‌کردن فرمول جیره بهتر است قیمت روز همه‌ی این انواع را با هم مقایسه کنید. جدول قیمت روز کنجاله این مقایسه را در یک صفحه در اختیارتان قرار می‌دهد.

خرید کنجاله با انتخاب دقیق نوع و کیفیت

چون هر تامین‌کننده معمولاً فقط یک یا دو نوع مشخص از کنجاله (مثلاً فقط گلرنگ پوسته‌دار یا فقط کنجد) را عرضه می‌کند، پیدا کردن دقیقاً همان نوع و کیفیتی که فرمول جیره‌تان نیاز دارد ممکن است زمان‌بر باشد. با ثبت نیاز خود در مناقصه کنجاله و مشخص‌کردن نوع و مشخصات موردنظرتان، تامین‌کنندگانی که همان نوع را دارند برای درخواست شما قیمت پیشنهاد می‌دهند.

فروش کنجاله در فروشگاه دیجی‌فارم

اگر تولیدکننده یا تامین‌کننده‌ی هر نوع کنجاله (کلزا، آفتابگردان، تخم پنبه، گلرنگ، کنجد یا جوانه ذرت) هستید، با ثبت محصول به همراه مشخصات دقیق (مثل درصد پوسته در گلرنگ یا نوع فرآوری) در فروشگاه کنجاله، محصولتان مستقیماً در معرض دید خریدارانی قرار می‌گیرد که دقیقاً به دنبال همان مشخصات هستند.

FAQ